छ महिनाभित्र कमैया पुनःस्थापना गराउने

काठमाडौं, साउन २ । भूमिसुधार तथा व्यवस्थामन्त्री डम्बर श्रेष्ठले ६ महिनाभित्रमा मुक्त कमैया पुनःस्थापना गरिसक्ने बताएका छन् । आज रिपोर्र्टर्स क्लब नेपालमा मुक्त कमैया समाजले नवौं मुक्ति दिवसको अवसरमा आयोजना गरेको अर्न्तक्रियामा बोल्दै सामन्तवादको समूल अन्त गर्ने अभियानअर्न्तगत मुक्त कमैयालाई पुनःस्थापना गर्न लागिएको बताए ।
६ महिनाभित्र मुक्त कमैया पुनःस्थापना भइसक्ने गरी काम भइरहेको छ, मन्त्री श्रेष्ठले भने, सामन्तवादको समूल अन्त गर्ने अभियाना साथ सरकार लागेको छ । कमैया मुक्तिको घोषणाबाट कमैया नभई सामन्त मुक्त भएको आभाष मिलेको उल्लेख गर्दै गम्भीर भएको बताए । सकारले तथ्यांक माग्दा मुक्त कमैया समाजले कम तथ्यांक दिएको बताए । छूट कमैयाको लगत संकलन गर्ने तयारी भइरहेको बताए । भूमिसम्बन्धि धेरै आयोगले प्रतिवेदन मात्र पेश गर्ने काम गरेको भन्दै अब जिम्मेवार र अधिकारसम्पन्न भूमि आयोग गठन गरेर मुक्त कमैयालगायतका भूमिहिनको समस्या समाधान गर्ने दृढता व्यक्त गरे ।
नेकपा एमालेका पोलिटब्यूरो सदस्य केशव बडालले कमैया मुक्ति भएपनि उनीहरुको वास्तविक समस्या समाधान नभएको बताए । मुक्त कमैयालाई पुनःस्थापना गर्न ढिलो गर्न नहुने बताए । भूमिसुधार र कमैया मुक्तिका क्षेत्रमा धेरै उपलब्धि हासिल भएको बताए । हरुवा, चरुवालगायतका भूमिहिनको समस्या समाधानमा सरकार गम्भीर हुनुपर्ने बताए ।
नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य रमेश लेखकले मुक्त कमैयाको समस्या समाधानका लागि सबै पक्ष गम्भीर हुनुपर्ने बताए । भूमिहिन र कमैयाहरुले समस्या समाधानका लागि राज्यलाई दबाब दिइरहनुपर्ने बताए ।
नेकपा माओवादीका सभासद तिलक परियारले मुक्त घोषणा गरेर मात्र कमैया समस्या हल भएको नसोच्न भने । कमैयाको व्यवस्थापन र राज्यको अधिकार प्रदान गर्ने सुनिश्चिततामा उनको जोड थियो । अर्धसामन्ती संरचना कायम रहेका कारण कमैयालगायतका समस्या कायम रहेको बताए । उनले क्रान्तिकारी भूमिसुधार लागू गरेमात्र समस्या समाधानको बाटो खुल्ने बताए ।
व्यवस्थापिका संसद प्राकृतिक स्रोत साधन समितिका सभापति शान्ता चौधरीले पार्टर्ीी स्वार्थभन्दा माथि उठेर कमैयाको समस्या समाधानमा लाग्नुपर्ने बताइन् । आफै कमलहरी भएर पीडा भोगेको अनुभव सुनाउदै सबै किसिमका विभेद र सामन्ती संरचना अन्त गर्न राजनीतिक दल, नागरिक समाज एकजुट भएर लाग्नुपर्ने बताइन् ।
मुक्त कमैया पुनःस्थापना समस्या समाधान आयोगका सचिव ध्रुवप्रसाद शर्माले ३२ हजार कमैयाहरुमध्ये २७ हजार पांच सय ७० ले पर्ूजा पाइसकेको जानकारी गराए । बांकीलाई केही महिनाभित्रै व्यवस्थित बसोबास गराइसक्ने जानकारी गराए । राष्ट्रिय अन्तराष्ट्रिय संस्थाहरुसंग मिलेर मुक्त कमैयाको समस्या समाधानमा सरकार लागेको बताए ।
मुक्त कमैया समाजका अध्यक्ष पशुपति चौधरीले जमिन्दारबाट मात्र आफूहरु मुक्त भएको बताए । धेरै किसिमका सामाजिक साङ्ला रहेको भन्दै कानुन बनाएर मात्र समस्या समाधान नहुने बताए । बनाइएका कानुन कार्यान्वयनमा उनको जोड थियो । र्सार्वजनिक प्रयोगमा नआएका जग्गाहरु मुक्त कमैयालाई दिनुपर्ने माग राखे । समस्या चांडै समाधान नभएमा आन्दोलन चर्काउने चेतावनी दिए ।
अर्न्तक्रियामा सभासदहरु रामचरण चौधरी, शिवराज गौतम, महेश चौधरी, सुकदैया चौधरीलगायतले कमैयाको समस्या समाधानको उपायबारे बोलेका थिए ।