प्राबिधिक शिक्षामा नयाँ बिषय

काठमाडौं १३ भदौ। जलबिद्युतको धनी भनिएको नेपालमा पहिलो पटक स्नातक तहमा
जलबिद्युत इन्जिनियरीङ पढाइ हुने भएको छ। यसै बर्षदेखि धुलिखेल
क्याम्पसमा स्नातक तहमा मुल बिषयको रुपमा जलबिद्युत सम्बन्धि अध्ययन
अध्यापन हुन लागेको हो। यस अघि यो बिषय सिभिल इन्जिनियरीङमा ऐच्छिक
बिषयको रुपमा मात्र पढाइ हुने गरेको थियो। <br>
पुर्वाधार बिकास देशको मेरुदण्ड हो। दश बर्षमा दश हजार मेगावाट बिजुली
उत्पादन गर्ने सरकारी लक्ष्यलाई साकार पार्न जलबिद्युत इन्जिनियरहरुको
अहम भुमिका हुन्छ। नेपालबाटै दक्ष जलबिद्युत इन्जिनियर उत्पादन गर्न यो
कोस्र यसै शैक्षिक सत्रबाट सुरु गर्न लागिएको हो।<br>
गत बर्षबाट सुरु भएको स्नातक तहमा नापी इन्जिनियरीङ पनि नयाँ बिषयको
रुपमा नै रहेको छ। यस बिषयमा बिद्यार्थीहरुले भौगौलिक अवस्थाको
सुचनाहरुको निमार्ण गर्न ज्ञान सिक्छन्। यसरी सिकेका ज्ञान जग्गा जमिन
नाप्न पृथ्बीका भुसतहको अध्ययन अनुसन्धान गर्न प्रयोग हुने गरेको छ।
डिजिटल नक्साको अवधारणा आइरहेको अवस्थामा यो बिषयमा सुचना प्रबिधिलाई जोड
दिइएको छ। नेपाल मै पनि हाल सम्म यसरी डिजिटल नक्साको आम नागरीकको
पहँुचमा छैन। तर पनि गुगल अर्थ जस्तो नापी सम्बन्धि अनलाइन सफ्टवेयरको
प्रयोग गरॆर जग्गा दलालहरुले राजधानी उपत्यकामा बाकी रहेका जमिनहरुमा
घडेरी निर्माणका योजनाहरु अघि सार्ने गरेका छन्। यस प्रकारको प्रबिधिले
नेपालमा सरकारी मान्यता पाइसकेको छ्र्रैन। यस क्षेत्रमा काम गर्ने दक्ष
जनशक्तिको अभावमा सरकारले डिजिटल नक्साको अवधारणा पनि बिकास गर्न सकेको
छैन। त्यसैले यो बिषयमा अध्ययन गर्नेहरुले सरकारी काममा पाउन सक्ने
देखिन्छ। चार बर्षे यो कोस्र नापी तालिम केन्द्रले सुरु गरेको हो। नेपाल
सरकारको स्वामित्वमा रहेको केन्द्रले हाल सम्म बिभिन्न तहका ५ हजार भन्दा
बढी नापी सम्बन्धि प्राबिधिकहरुलाई तालिम दिइसकेको छ। केन्द्रको यही नै
बिश्वबिद्यालय तहको कोस्र हो। कोस्र धुलिखेल क्याम्पसमा साचालन गरिएको
छ।-रविन राचलिका हरीत समूह भक्तपुर